Hakkında - Anket Sorularının Hazırlanması

İyi bir anket hazırlayabilmek için konunun, amacın, evren ve bunu temsil edecek örneklemin çok iyi bilinmesi; anketi cevaplandıracak kişilerin eğitim, ekonomik, sosyal ve politik özelliklerinin iyice kavranması gerekmektedir. Anketinizde soracağınız soruların başta "geçerli" ve "güvenilir" olması gerekmektedir. Geçerlilik ile anlatılmak istenen araştırdığınız konuyu sorulara dökerken konu dışına çıkmamanız gerekdiğidir. Güvenilirlik ile anlatılmak istenen ise sorularnızın anlaşılırlığıyla ilgilidir. Yani sorduğunuz soru size ve anket i uygulayacağınız topluluğa aynı şeyleri ifade ediyorsa güvenilir bir anket hazırlamış olursunu. Soruların cevaplayıcıların özellikleriyle, şahsiyeti ve çalıştığı yer ile zıt düşmemesi ayrıca anlayış, kavrayış ve ilgi seviyelerine uygun olması gerekmektedir. Anketteki sorularla görüş, düşünce, tutum ve davranışları, tercihleri, ilgileri, bilgileri v.s. ölçülmek istenebilir.

Anketi cevaplayacak topluluğun sizin istediğiniz bilgileri doğru bir şekilde çevaplaması için başta aynı soruları özelliklerine göre gruplayıp birbirine karıştırmadan sormalısınız. Anket başında basit sorular sorarak anketi cevaplayan kişileri sıkmamlısınız. Özel ve detaylı soruları daha sonra sormanız daha uygun olur. İlk sorular ilgi çekici olmalı ve anketi cevaplayan kişiyi düşündürmemelidir. Bu şekilde yapılmaması kişiyi sıkar ve sorulara gerçekçi cevaplar vermesini engeller.

Ankette sorulacak soruları olgusal sorular, davranış soruları, tutum soruları ve bilgi soruları olarak gruplandırabiliriz. Olgusal sorularla kişilerin cinsiyeti, doğum yeri, yaşı eğitim düzeyi, mesleği, gelir düzeyi, gibi bilgilerini öğrenebiliriz. Davranış soruları ile kişilerin kişisel ve toplumsal etkinlikleri, alışkanlıkları sorulabilir. Tutum soruları ile kişinin bir konu hakkındaki düşüncesini saptamak için kullanılır ve genellikle çoklu sorular kullanılır. Bilgi soruları ile kişilerin belli bir konuda ne bildikleri, bunu ne ölçüde bildikleri, bu bilgileri hangi yoldan ve ilk kez ne zaman öğrendikleri öğrenilmek istendiğinde sorulur. İki konuyu içeren sorulardan kaçınılmalıdır. Çünkü anketi cevaplayan kişinin bu konular hakkındaki düşüncesi farklı olabilir.

Ankette yer alan sorular şekil bakımından açık uçlu sorular ve kapalı uçlu sorular olarak ikiye ayrılabilir. Açık uçlu sorular kişilere bir sınır getirmeden cevap verme imkanı sağlar. Bu tür sorularda anketi cevaplayan kişi sorulan soru hakkındaki cevabını ve düşüncesini, konuya katılıp katılmadığını yazarak cevaplar. Kapalı uçlu sorular ise en az iki alternatif arasından seçme imkanı sağlar. Bu tip sorularda kişi verilen alternatifler arasında sadece birini ve ya istendiği taktirde bir kaçını seçerek cevap verir. Bu tip sorulara cevap vermek daha az zaman aldığı için daha çok tercih edilir. Ancak kişinlerin konu hakkındaki düşüncelerini daha derinden öğrenmek açısından açık ıçlu sorular da sorulması gerekmektedir. Kapalı uçlu soruların bir avantajı da cevapların daha kolay bir eşkilde ve hatasız olarak sonuca dökülmesidir.

Sonuç olarak anketde bulunan sorular tümüyle araştırılan konuyla ilgili olmalıdır. Sorulan her soru konuyla ilişkili olmalıdır. Sorular açık ve anlaşılır olmalıdır. Soruların cevapları kişiyi ikilemde bırakmayacak şekilde seçilmelidir. Kişiden sorulan soru hakkında ne düşündüğünü öğrenebileceğiniz cevaplar seçmelisiniz.